Dobrodošli na zvanični web portal Opštine Kotor

Upoznajte Kotor

Boka

Po svojoj ljepoti, prostranstvu i raskošnom reljefu, Boka Kotorska se ubraja među najinteresantnije prirodne privlačnosti Mediterana. More se ovdje udubilo 20 milja u kopno, stvarajući dva čarobna zaliva spojena tjesnacem Verige.

IZ ISTORIJE KOTORA

Okružen planinom Lovćen i morem, Kotor se nalazi na samom kraju Bokokotorskog zaliva, zvanično jednog od 25 najljepših zaliva svijeta. Vrijeme i mjesto njegovog nastanka nije tačno utvrđeno. Tradicija povezuje Kotor sa antičkim Acruviumom, gradom koji pominje Plinije Stariji iz I vijeka nove ere. Još uvijek nije utvrđeno da li se Acruvium nalazio na mjestu današnjeg Kotora ili negdje u Grblju. Druga pretpostavka se čini vjerovatnijom. Tako su, po svemu sudeći, stanovnici grada Acruviuma, usljed opasnosti od varvara u vremenu doseljavanja naroda prešli u Catarum, manju naseobinu koja se nalazila na prostoru današnjeg grada. U vizantijskim izvorima ime grada je Dekateron, iz vremena humanizma ime grada je Ascrivium, Italijanima je poznat kao Cattaro. Današnje ime grada Kotora je slovenizirano ime antičkog Cataruma.

Kotor je smješten u trouglu koji je ograničen morem, rijekom Škurdom i brijegom Sveti Ivan, na čijem vrhu se nalazi tvrđava San Giovanni. Grad je u svojoj dugoj istoriji promijenio mnoge vlasti i uprave. Njime su vladali Iliri od III vijeka p.n.e., kada ga zauzimaju Rimljani koji gradom vladaju sve do pada Zapadnog rimskog carstva 476. godine. Nakon toga Kotor ulazi u sastav Istočnog rimskog carstva tj. Vizantije i u njemu sa kraćim prekidima ostaje do 1185. godine. Vlast Vizantije u Kotoru prekida sredinom XI vijeka uprava dukljansko-zetske dinastije Vojislavljevića. Vizantijska vlast se ponovo uspostavlja u XII vijeku sve do 1185. godine, kada Kotor ulazi u sastav Raške – srednjovjekovne srpske države kojom je upravljala dinastija Nemanjića. Srpska uprava traje sve do 1371. godine, kada grad preuzima ugarsko-hrvatski kralj Ludovik I. Gradom u periodu 1384 – 1391. godine vlada bosanski kralj Tvrtko. Kotor je zatim samostalan grad – republika od 1391. do 1420. godine, kada se stavlja pod zaštitu Mletačke republike, u čijem će sastavu ostaje do njenog pada 1797. godine. Prvi period austrijske vladavine gradom traje od 1797. do 1805. godine, zatim gradom upravljaju Rusi od 1806. do 1807. godine. Francuska vlada Kotorom od 1807. do 1813. godine. Po padu francuske vladavine uspostavlja se Privremena vladavina dviju ujedinjenih pokrajina Crne Gore i Boke Kotorske – Centralna komisija koja traje od 1813. do 1814. godine. Drugi period austrijske vladavine traje od 1814. do 1918. godine. Nakon I svjetskog rata Kotor ulazi u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca, a od II svjetskog rata u sastav Republike Crne Gore, jedne od šest republika SFR Jugoslavije. Njenim raspadom Kotor ostaje u SR Jugoslaviji, da bi od 2006. godine postao dio nezavisne Crne Gore.

Iz ovog kratkog pregleda uprava nad Kotorom moguće je steći sliku o dramatičnosti istorijskih prilika na ovim prostorima. Ono što je pri tome važno napomenuti je i to da je Kotor u srednjem vijeku imao gradsku upravu koja je sa više ili manje slobode uređivala prilike u gradu.

Veliki broj političkih uprava, zajedno sa pomorstvom i trgovinom pogodovali su da Kotor postane mjesto susreta mnogih kultura. On je prihvatio evropske istočne i zapadne kulturne obrasce i sjedinio ih na njemu svojstven način. Takođe, u Kotoru se razvio i održao duh skladnog suživota njegovih katoličkih i pravoslavnih žitelja, što je i osnova za duhovno i kulturno prožimanje. Kulturna baština Kotora nalazi se na UNESCO-voj Listi svjetske kulturne i prirodne baštine.

KOTOR

Grad je okružen čvrstim bedemima, građenim u doba Vizantinaca, Nemanjića i Mlečana, visokim do 20, širokim do 10 metara. Nad gradom se uzdiže stara tvrđava na brdu Sveti Ivan (260 m). Bedemi Kotora jedinstven su primjer fortifikacione arhitekture u Evropi.

Grad Kotor ima troja vrata. Vrata na more, obnovljena u renesansnom stilu 1555. godine, vode na gradsko šetalište i obalu; Vrata na rijeku, prepravljena u istom stilu 1540. godine za spomen pobjede nad flotom Hajredina Barbarose, vode prema Risnu i Herceg Novom; dok Vrata od Gurdića, ponovo utvrđena krajem XVII vijeka, vode prema Trojici i raskrsnici Cetinje – Budva.

Grad karakterišu brojna obilježja tipičnog mediteranskog naselja: veći i manji trgovi i uzane i krivudave ulice. Najveći i arhitektonski najbolje uobličen je Trg od oružja, kod glavnih vrata. Na njemu se nalazi nekoliko vrijednih starih građevina: renesansna Kneževa palata, do nje zgrada u kojoj je početkom XIX vijeka radilo jedno od najstarijih pozorišta na ovim prostorima, barokni toranj za sat iz XVII vijeka. Veoma lijep je trg na kome se uzdiže renesansno-barokna palata Pima, s terasom koju drže dva arhivolta i najdužim balkonom na ovoj obali Jadrana.

U palati Grgurina nalazi se Pomorski muzej, u kome je bogata zbirka starog oružja, narodnih nšnji, maketa i slika bokeljskoh jedrenjaka i brodova, te pomorskih bitaka u kojima su sudjelovali bokeljski pomorci. Na trgu ispred katedrale nalazi se Istorijski arhiv Kotora, čiji najstariji sačuvani dokument datira iz 1326. godine.

Najmonumentalniji spomenik je katedrala / bazilika Svetog Tripuna, podignuta 1166. godine. Postoji 326 godina prije otkrića Amerike, od crkve Svetog Pavla u Londonu starija je 544 godine, od Notre Dame u Prizu 69, od uspenskog hrama u Moskvi 313, od Bazilike Svetog Petra u Rimu 460 godina. Ne samo po nastanku, već po svojim arhitektonskim rješenjima, dekorativnoj skulpturi, poznatom ciboriju, fragmentima fresaka iz XIV vijeka – ona predstavlja kulturno-umjetnički spomenik neprocjenjive vrijednosti.

Vrlo značajni spomenici su crkva Svetog Luke iz 1195. godine, crkva Svete Marije (Blažene Ozane), obnovljena 1221., crkva Svetog Pavla iz 1266. godine, crkva Svete Klare, sa franjevačkim samostanom, u kome se čuva biblioteka od oko 20.000 knjiga i 50 inkunabula, najstarijih štampanih knjiga do 1500. godine.

Najznačajnije palate u Kotoru su: Buća (XIV vijek), Drago (XV), Pima (XVI), Vrakjen (XVIII) i Grubonja (XVII vijek) sa ugrađenim grbom stare kotorske apoteke, osnovane prije 1326. godine.

Izvor:

Kotor, Vodič kroz grad, autor Stevan Kordić, izdavač „Dobro more“, Kotor 2009;

Prirodne ljepote i spomenici kulture, autor Danilo Kalezić, objavljeno u monografiji KOTOR, Grafički zavod Hrvatske, Zagreb 1970.

Galerija slika 

boka